Özet: "Her şey buluta" söyleminin ötesinde, kurumsal bir iş yükünü nerede çalıştırmanız gerektiğinin cevabı çoğu zaman "duruma göre". Bu yazıda dört temel barındırma modelini (on-prem, kolokasyon, public cloud, hibrit) performans, maliyet, uyumluluk, ölçeklenebilirlik ve operasyonel yük kriterleri üzerinden karşılaştırıyoruz.
Dört temel model
On-prem: Sunucular kendi ofisinizde. Tam kontrol, tek seferlik yüksek CapEx, IT ekibi gerekli.
Kolokasyon: Donanım sizin, mekan + güç + soğutma + bağlantı bir data center sağlayıcısının. Orta kontrol, aylık OpEx.
Public cloud (AWS/Azure/GCP): Altyapı tamamen hizmet olarak alınır. Esnek, hızlı ölçeklenebilir, kullandıkça öde.
Hibrit: Yukarıdakilerden ikisinin ya da üçünün kombinasyonu. Kritik iş yükü on-prem/kolokasyonda, elastik iş yükü bulutta.
1. Maliyet
Bir iş yükü için toplam sahip olma maliyeti (TCO) ölçtüğümüzde, sabit ve öngörülebilir yüklerde kolokasyon + kendi donanımınız 3 yıl sonunda çoğu zaman public cloud'dan %30-50 daha ekonomik. Ancak ani talep artışları, geliştirme/test ortamları ve yeni özelliklerin hızlı denenmesi söz konusuysa public cloud, CapEx baskısı yaratmadan ölçeklenmenizi sağlıyor.
Pratik kural
Yükünüz %70+ oranında öngörülebilirse kolokasyon; büyük ölçüde değişkense public cloud; ikisinin karışımıysa hibrit daha ekonomik.
2. Performans ve gecikme
Müşterileriniz ağırlıklı Türkiye'deyse ve düşük gecikme kritikse (e-ticaret, oyun, gerçek zamanlı iletişim), yurt içi veri merkezi veya yurt içi bulut bölgesi 20-40ms fark yaratabilir. Ağır veri transferi olan iş yüklerinde ise bulut giriş/çıkış maliyetleri (egress fees) toplam faturayı hızla büyütür.
3. Veri lokasyonu ve uyumluluk
KVKK, BDDK, SPK veya sağlık verileri için veriyi Türkiye sınırları içinde tutma zorunluluğu olabilir. Public cloud'un Türkiye bölgeleri sınırlı; bu durumda yurt içi veri merkezi kolokasyonu veya Türk bulut sağlayıcıları (ör. Türk Telekom Bulut, Turkcell Bulut) değerlendirilmelidir.
4. Ölçeklenebilirlik
Ay sonunda 10 kat trafik bekliyorsanız, public cloud dakikalar içinde kapasite artırır. Kolokasyonda aynı genişleme için sunucu tedariki 4-6 hafta sürebilir. Startuplar ve sezonluk yükü olan şirketler için bu maddenin ağırlığı yüksek.
5. Operasyonel yük
On-prem'de elektrik, soğutma, donanım arızası, yama yönetimi tamamen sizin sorumluluğunuz. Kolokasyonda fiziksel katman çoğu zaman hizmet kapsamında. Public cloud'da bu yük tamamen sağlayıcıda; ancak yapılandırma hatası riski sizde kalır.
Karar matrisi
Hangi senaryoda hangi modeli seçtiğimize dair pratik özet:
- On-prem: Tam veri egemenliği, düşük değişken yük, güçlü IT ekibi.
- Kolokasyon: Kontrol + maliyet dengesi, yurt içi gereklilik, sabit yük.
- Public cloud: Değişken yük, hızlı büyüme, global erişim.
- Hibrit: Kritik veri on-prem'de, elastik servisler bulutta.
İş yükünüz için doğru barındırma modeli hangisi?
Mevcut altyapınızı ve hedeflerinizi değerlendirip size özel bir yol haritası çıkarıyoruz.
